Gildi í samskiptum og leik ungraleikskólabarna

Útdráttur

Markmið rannsóknarinnar var að kanna, út frá sjónarhorni barna á aldrinum eins til þriggja ára í einum leikskóla, hvernig gildi birtast í samskiptum þeirra í leik og hvernig börnin takast á við ágreining um gildi. Í greininni eru niðurstöður rannsóknarinnar ræddar í tengslum við gildamenntun í leikskóla. Rannsóknin fellur undir hugmyndir innan menntunarfræði ungra barna þar sem virkni og hæfni barna til að tjá sjónarmið sín eru í brennidepli. Jafnframt er byggt á kenningum innan fyrirbærafræði þar sem lögð er áhersla á að börn skapi merkingu með líkamlegri tjáningu. Gagna var aflað í frjálsum leik með myndbandsupptökum en auk þess voru vettvangsnótur ritaðar í rannsóknarferlinu. Ígrundun, siðferðilegar vangaveltur og spurningar eru hluti rannsóknar frá upphafi og í gegnum allt rannsóknarferlið. Niðurstöður rannsóknarinnar sýna fjögur samtvinnuð meginþemu og tjáningu barnanna á mikilvægum gildum í leiknum; (a) réttindi (b) umhyggja, (c) að tilheyra, (d) agi. Þemun tengjast aðallega tveimur sviðum gilda; annars vegar gildi sem beinast að einstaklingnum og hins vegar gildi sem snúast um barnahópinn eða starf í leikskólanum. Einnig birtist ágreiningur og mismunandi valdatengsl meðal barnanna þegar réttindi og viðurkennd gildi innan hópsins voru dregin í efa eða þeim hafnað. Í augum barnanna voru hinir fullorðnu hluti af þeirra daglega lífi og þau leituðu til þeirra eftir stuðningi í leiknum.